Osmatračnica (1) / Ismet Smajlović: GALAMDŽIJE

Ni u ona minula “samoupravna” vremena mnoge javne ličnosti sa ovih prostora nije odlikovao odmjeren, kultivisan, uljuđen govor, komuniciranje bez afektacije, uz naglašeno “govorenje” rukama, prepoznatljivu upotrebu verbalne protetike u obliku psovki.

Kao po inerciji, i u ovoj našoj poratnoj bosanskoj prozi življenja na sceni su - proizvođači galame (i magle) ili “glasnogovornici”, decibeldžije, afektaši, izvikivači i dovikivači na ulici, u uredima, za švedskim i inim stolovima, na svečanostima, za mikrofonima.

Ima tu nešto u nesuglasju: u vremenu okretanja religiji, dakle, priklonuću pribranosti, saburu, samodisciplinovanju, odakle ponovo u komunikaciji galama, odakle decibeli? K tome pozivamo za svjedoka i ajet iz Knjige Časne koji naučava “odmjerenom hodu i blagom govoru”, sadržavajući u sebi osim obavezujuće razboritosti i svojevrsnu terapeutsku dimenziju koja, kad se ne primjenjuje, proizvodi višak šećera i manjak živaca,”deficit” ugleda, uvažavanja, povjerenja. Kad se mnogi samjere sa tim etičkim i kulturološkim imperativom, ne dešava li se nesuglasje između riječi i čina?

Individue sklone nekultivisanom govoru to “opravdavaju” temperamentom, dinamičnošću življenja, pozivanjem na genetski miraz: ”Tako su govorili i moji preci”. Mnogim “glasnogovornicima” to je i ciljani izbor - uvredom, etiketom, afektima eliminisati protivnika, obezvrijediti ga, obezličiti. Takvu ljudsku sortu odaje i način pozdravljanja, prepoznatljivom po ”ispaljivanju” verbalnih rafala tipa: “Jesi li to ti?”,”Jesi li živ?”, “Đe si?”, “Kakav si k’o čovjek?”, “Legendo!”, “Care!”

Pokatkad to ima i efekta: uljuđen čovjek teško da može izaći nakraj sa galamdžijom, pa stoga često trijumfuju prostakluk, praćen napadima bjesnila. Pritom nepripitomljeni čova počesto prizove upomoć i psovku kao argument, odajući tako svoju nemoć, neumijeće kroćenja ljutnje, srdžbe, afektacije, svrstavajući se u kategoriju - homo neurosisa.

Povišen ton u komunikaciji i javnim istupima jedan je od “simptoma” intelektualne inferiornosti; višak decibela je znak nečije emocionalne neinteligencije, govorenje rukama odavanje je muke s riječima; nepodnošljiva lakoća preglasnog izricanja stava, iskaza odsustvo je dara za selekciju riječi. To ukazuje da galamdžija dolazi iz okruženja, iz porodice u kojoj su izvikivanje i nadvikivanje postali ustaljen vid ophođenja. A kako su se uveliko namnožili uzvikivači i dovikivači, na mnogim mjestima bi moglo biti postavljeno upozorenje, znak: “Oprez, galamdžije!”

Ako odreda budemo glasni i preglasni, onda ćemo biti u zavadi sa životom, živjet ćemo pod naponom i u iluziji da je neko izašao kao pobjednik sve misleći da je nadvikivanjem i psovkom neko nekog ušutkao. Varka je to, jer niko ne podnosi uvrede, nego samo iznalazi načine da se na neki drugi način izbori za svoj status, da se “oduži” i naknadno uzvrati u vidu “zateznih kamata” onima kojima je jezik najrazvijeniji dio tijela. Očito je da valja slijediti gospodstvene ličnosti, one koji su obdareni socijalnom i emocionalnom inteligencijom, one koji su prevazišli palanke duha i kojima je svijet domovina.

Ismet Smajlović /Novikonjic.ba

ocijeni
(1 glas)